JAARBERICHT 2017 Specialist Zingeving Zorggroep Crabbehoff PZC   [maart. 2018]

ZINGEVINGSGERICHT WERKEN IN DE ZORG
Uitgaande van de vragen ‘wat is zinvol?’ en ‘wat is goede zorg?’ willen we met het begrip ‘zingeving’ een verbinding maken met ‘zorg’ vanuit de inspiratie van het verhaal van de barmhartige Samaritaan. Dit vormt de kern van onze identiteit en waarden als protestants-christelijke zorginstelling. In alle geledingen willen wij ons richten op de zingeving en zinbeleving van bewoners en medewerkers. Het doel is het verbeteren van de kwaliteit van de zorg door middel van het versterken van de zorgrelatie, conform het motto van Crabbehoff “waar mensen zorgen voor mensen”. De 4 rollen van zingevings-specialist Nico van der Leer corresponderen met de 4 pijlers van Zingevingsgericht werken.
1. SCHOLING EN TRAINING
De scholingen werden gegeven samen met Marja Holleman, collega-trainer van de afdeling opleiding. In 2017 hebben 2 groepen (nieuwe) medewerkers en 2 groepen (nieuwe) vrijwilligers deelgenomen aan de basis-scholing over zingeving. Iedereen is enthousiast over de manier waarop we met elkaar bezig zijn op deze themadagen. Het kernwoord is ‘bewustwording’: stilstaan bij wie je bent, wat je raakt en wat voor jou van waarde is. Het elkaar beter leren kennen als collega’s wordt ook als heel zinvol ervaren. Eerdere deelnemers vragen ons geregeld naar een vervolg. We richten ons vooralsnog op de medewerkers en vrijwilligers die nog niet hebben mee gedaan. Ondertussen denken we na over nieuwe vormen, o.a. E-learning. Naast deze basisscholing is er in 2017 een themadag ‘zingevingsgericht leidinggeven’ gehouden voor zorgmanagers, artsen en directie. Het programma “De kracht van kwetsbaarheid” is voorbereid en uitgevoerd samen met Arie Bijl, coach strategie van Waardigheid & Trots (W&T) van het ministerie van VWS.
De dekkingsgraad van geschoolde medewerkers bedroeg eind 2017 ong. 65%, van geschoolde vrijwilligers ong. 35%. Om de beweging van het leslokaal naar de werkvloer te versterken heeft Nico van der Leer individuele gesprekken gevoerd met zijn collega’s van de geestelijk verzorging en met de praktijkopleiders. De insteek was hoe zij hun eigen rol zien in het stimuleren en ondersteunen van ‘zingeving op de afdeling’. Daarna heeft hij deze twee groepen met elkaar in gesprek gebracht, samen met Hilda Stergakis, coach primair proces van W&T. Later zijn de kwaliteits-verpleegkundigen, als de derde discipline van het Kwaliteitskader (zingeving, leren, kwaliteit) daaraan toegevoegd. De opzet is dat zij persoonlijk en gezamenlijk met de teams hierover in gesprek gaan, en hen kunnen coachen en trainen. Nico van der Leer is beschikbaar voor consultatie en het geven van scholing. Samen met Eline van der Giessen (collega GV-er) heeft hij een module zingeving verzorgd binnen de EVV-opleiding van de GRZ. Daarnaast heeft hij een presentatie gehouden over zingevingsgericht werken voor de leerlingen van de nieuwe leerafdeling op de GRZ.
2. COMMUNICATIE EN ADVIES
De interne en externe communicatie heeft deels het karakter van scholing, advies en voorlichting. Op verzoek van de bestuurder is advies gegeven over het kwaliteitsplan van PZC en feedback op het plan van aanpak van de coaches van W&T. Samen met Arie Bijl heeft Nico van der Leer visie-gesprekken gevoerd met de leiding van de doelgroepen en met Hilda heeft hij overleg opgezet rondom zingeving op de afdeling. Tevens onderhield hij samen met de bestuurder contact met de externe coach van W&T Wibout Dragt (pilot ‘meten van kwaliteit’).In het najaar kwam deeltje 7 uit in de reeks ‘Zingevingsgericht werken’ met portretjes van cliënten en medewerkers onder de titel ‘Zingeving in het verpleeghuis’. Het voorwoord is geschreven door de manager en teamleider van de betreffende woonafdeling. De boekjes zijn te downloaden op www.zorggroepcrabbehoff.nl (rechtsonder: Zingeving). De bijbehorende foto-expositie ’Kijk, hier woon en werk ik’ is begin 2018 geopend. De flyer ‘Zingeving, hoe bedoel je?’ werd in 2017 aan elke nieuwe medewerker uitgereikt. De specialist zingeving heeft diverse workshops gehouden over zingeving in de zorg. Samen met bestuurder Johan Groen op het Jaarcongres van Reliëf (maart) en samen met hem en Marja Holleman op het Eindcongres van In-voor-Zorg (april) en het W&T Congres van het ministerie van VWS (juli). Verder waren er externe contacten met geestelijk verzorgers uit het land die interesse toonden in het thema zingeving in de zorg.
3. ETHISCHE REFLECTIE EN CONSULTATIE
De specialist zingeving fungeert als consulent van het medisch team bij levenseinde-casuïstiek. De collega-geestelijk verzorgers zijn beschikbaar voor de afdeling en voor de begeleiding van de cliënt en diens familie. Over een aantal situaties is in 2017 overleg geweest en zijn teamgesprekken gehouden. Er is geen sprake geweest van een uitvoering van euthanasie. De geestelijk verzorgers hebben op verzoek leiding gegeven aan moreel beraad, vanuit actuele casuïstiek. Samen met Wout Huizing extern adviseur van Reliëf is de nota Leven met Sterven (2012) geëvalueerd en het euthanasie-protocol is daarna in overleg met het medisch team bijgesteld. In 2017 heeft Nico van der Leer een thematische intervisie begeleid van het medisch team, met aandacht voor persoonlijke en ethische reflectie. In de waan van de dag is er vaak geen tijd om even stil te staan bij wat er speelt en op het spel staat. Toch zijn morele vragen aan de orde van de dag. Het is de uitdaging om deze in de reguliere besprekingen over zorg en behandeling te integreren. Door het tussendoor ook op de werkvloer aan de orde te stellen worden bewustwording en reflectie gestimuleerd. In dat kader willen de geestelijk verzorgers ook klinische lessen geven op de afdeling.
4. ONDERZOEK EN STUDIE
Nico van der Leer doet promotieonderzoek op de Universiteit voor Humanistiek (UvH) in Utrecht naar de samenhang tussen ‘zin’ en zorgpraktijken. In 2017 heeft hij het onderzoek op een woonafdeling in Crabbehoff afgerond. In de zomer heeft hij als afsluiting een workshop ‘zinvolle zorg’ gehouden met ruim 35 deelnemers (bewoners en medewerkers). Hij heeft op de UvH tweemaal een presentatie gegeven en met masterstudenten een uitwisseling gehad over zijn onderzoek. Op het Congres van het European Research Institute for Chaplains in Healthcare (ERICH) in Leuven heeft hij een posterpresentatie gedaan. Hij heeft samen met zijn collega’s geestelijk verzorgers een actieonderzoek opgezet dat hij gebruikt voor zijn promotiestudie. De beoogde afronding is eind 2019. Meer informatie over zijn PhD-onderzoek ‘zinvolle zorg’ is te vinden op www.zorgethiek.nu

Meer nieuws